گسترش ساختگی بحران در اطراف کابل
رزاق مأمون:- برای گروه هایی که برای سرنگونی حاکمیت در افغانستان سوگند خورده اند، فراگیر شدن خطر نا امنی و فعالیت های مخفی و علنی و میدان یافتن در حواشی پایتخت یک امر طبیعی و دلخواه است اما برای نیروها و دست هایی که به طور ماهرانه برای توسعه بحران جو سازی می کنند، یک امر تاکتیکی و متغییر است و به هیچ وجه طبیعی نیست.به همین سبب هرچه نگرانی مردم و شهروندان کابل از نزدیک شدن خطر بیشتر می شود؛ خونسردی نیروهای خارجی که در کابل مستقر اند و در دیگر مناطق ظاهرا بر علیه تروریزم می جنگند، صریح تر به چشم می خورد.

 نخستین شلیک سیاسی اوباما به سوی کابل
 برک اوباما نامزد دموکرات ها به حقایق درافغانستان پی برده است.اوبا ما نامزد حزب دموکرات امریکا که گمان می رود رئیس جمهورآینده ایالات متحده امریکا خواهد بود دراظهارات تازه اش درمورد افغانستان از روند وضعیت موجود ابراز نارضایتی کرده ودولت افغانستان را ضعیف خوانده است.همچنان آقای اوباما از حکومت بش انتقاد کرد که نتوانسته است در مبارزه با تروریزم اقدامات لازم را به عمل آورد.

 بدون انتخابات افغانستان دولت مشروع نخواهد داشت
گرچه حدس وگمان هایی وجود داشت که رئیس جمهور کرزی نمی خواهد از قدرت کنار برود ویا هم خطر انتخابات را بپذیرد اما اظهارات عزیزالله لودین رئیس کمیسیون مستقل انتخابات درمورد به تعویق افتادن انتخابات آن را به یقین مبدل کرد.آقای لودین گفت که درصورت گسترش نا امنی کمیسیون مسقل!! انتخابات می تواند مطابق ماده پنجاه قانون انتخابات آن را به تعویق اندازد.

 مدیریت جنگ افغانستان درحال تغییر است
رزاق مامون:...همزمان با نزدیک تر شدن موعد انتخابات ریاست جمهوری امریکا، و داغ شدن جو رویارویی میان ایران و امریکا صف آرایی گیج کننده ای به وجود آمده  و بین امریکا، پاکستان و انگلیس بر سر کنترول بستر افغانستان تعاملات پیچیده ای درجریان است. .حضور غرب درافغانستان عملا "عمق استراتیژیک" پاکستان در افغانستان را حذف کرده است...رهبران جهادی درحال حاضر، خود به طور مستقل تلاش دارند تا با جلب رضایت و کمک امریکا وغرب، ابتکار رهبری سیاسی را از آقای کرزی سلب کنند

 سیاست کشور های خارجی ، مشکل اصلی افغانستان است
کای ایده نماینده سازمان ملل متحد در کابل می گوید که برای تأمین ثبات سراسری درافغانستان، تنها تحرکات نظامی کافی نیست. این گونه اظهارات ، دیگر برای مردم هیچ جاذبه ای ندارد. چه کسی نمی داند که عملیات نظامی مستلزم توجه به جوانب سیاسی و اقتصادی قضیه افغانستان است؟ اما آقای ایده بخش مهم یا اصلی سخنان خود را از مردم مخفی می کند. بخش سری سخنان وی کدام است؟

 یک حکم و چند رأی
مهسا طایع:-پیچیده تر شدن مناقشات سیاسی داخلی، مسأله قوم گرایی را به موضوعی جدی تر از گذشته تبدیل کرده است. ضعف و بی تدبیری حکومت و مداخله و شیطنت برخی از کشورها در تشدید این مسأله دخیل می باشد. با توجه به شکست های سیاسی معناداری که در عرصه داخلی و خارجی، اخیرا" دامنگیر رئیس جمهور کرزی شده است، می توان حکم اخیر را در خصوص اسکان کوچیان در ولایت های مختلف کشور، از چندین منظر رصد کرد.

 انتخابات یا چرخیدن در دایره خبیثه؟
احمدشکیب حمیدی:...دایره خبیثه ئ که نقطه آغازین آن  عبدالرحمن خان با یک حکومت قوی استبدادی بود و سپس توسط- نادر خان, حفیظ الله امین و ملامحمد عمر تعقیب گردید آرزوی دیرینه ایست...تصور ایجاد دایره خبیثه توسط سمسور های ارگ نشین در عصر حاضر خیالست و محالست وجنون !...حامد کرزی نیز بخوبی میداند که مردم دیگر آن مردم هفت سال قبل نیستند  چون ایشان با قانون گریزی ها وبیگانه پروری ها، مشروعیت خود راکاملا از دست داده...انتخاب مجدد کرزی میتواند درواقع دعوتی به ماکیاولیسم باشد...واضح است که با تداوم وضع موجود و شاهکاری های تیم بیمار رئیس جمهور سونامی بحران در کشور آمدنی است!

 احمدولي مسعود خواهان برنامه اي فراتر ازطرح جبهه ملي است
آقای کرزی و حکومتش تلاش دارند با توسل به ابزار کهنه و فرسوده ایکه از سالها بدینسو سبب ‏ناکامی افغانستان گردیده است بازهم همان مشروعیت کهنه سنتی را حاکم نماید ، بنابرین ‏‏ ما میبینیم که متآسفانه نه تنها حکومت آقای کرزی ناکام است بلکه دارد افغانستان را ناکام میسازد و ‏حتی امکان دارد که جامعه ی جهانی را نیز با خود ناکام بسازد. ‏

 احمد ضیاء مسعود: مجاهدین به صحنهء امنیتی و سیاسی وارد شوند
اگر کشور در خطر تجاوزات جنگ طلبان از آن سوی مرز قرار گیرد، گروه های مجاهدین به عنوان سپر دفاع از افغانستان باید وارد عمل شوند...معاون اول ریاست جمهور با اشاره به سیاست تعریف ناشده و ابهام آمیز برخی حلقات در داخل حکومت افغانستان گفت، این سیاست ها، سرنوشت امنیتی کشور را پیچیده تر کرده است و باید مجاهدان افغان به عنوان عناصراصلی دفاع ازکشور و آزادی مردم حضور خود را درصحنه سیاسی و حراست از ارزش های مملکت افزایش بخشند.

 احمد ولی مسعود به جبهه ملی ضرب الاجل داد
کرزی به جای سیاست "برنامه محوری" راه اشتباه آمیز "فرد محوری " را در پیش گرفت که در نتیجه به بحران در کشور دامن زده است.احمد ولی مسعود سفیرپیشین افغانستان درلندن درگفت وگو با روزنامه پیمان با اعلام یک ضرب الاجل دو هفته ی عنوانی جبهه ملی افغانستان ، گفت: به رهبران جبهه ملی پیشنهاد داده است که اگرآنان حاضرباشند درچهارچوب یک برنامه "فراتراز جبهه ملی" به سوی مبارزات انتخاباتی بروند، درتعیین خطوط حرکت سیاسی به هدف ایجاد اجماع بزرگ تر ملی با آنان یک جا خواهد شد.

 وزارت خارجه در ورطه انارشیزم & تارخام رابطهء استراتیژیک!
آقای سپنتا، که مشروعیت و اعتبار ملی خود را نسبت رأی عدم اعتماد از دست داده و هنوز هم تابعیت خارجی دارد، خطوط کلی سیاست خارجی افغانستان را مطرح می سازند...مقاله سیاسی را که آقای سپنتا تحریر کرده باور های شخصی خودش است نه خطوط اساسی سیاست خارجی افغانستان...تمام اجراات وزارت خارجه که دران امضای اقای اسپنتا باشد از لحاظ حقوقی باطل میباشد...امریکا: از لحاظ نظامی اردوی افغانستان را کاملا از سلاح های امریکایی و اروپایی تجهیز نکرده...از لحاظ سیاسی صرف به امضای Declaration که معاهده الزام اور نیست اکتفا نموده است...سه هفته مصرف امریکا در عراق معادل شش سال مساعدت افغانستان بود

 تدارک چیان تفرقه، پشت دروازه های جبهه ملی
جبهه ملی سعی دارد با فراخوانی سایر نیروهای اپوزیسیون در قالب فراگیرتری، خود را جان دارتر بسازد...مامورین نقاب پوش،  دستپخت تفرقه انگیز  رئیس جمهور را در سفره هر یک از سران جبهه ملی می گذارند، تا از انشعاب و تشتت میان آنان بهره لازمه کمایی کنند...تعارضات درونی جبهه ملی می تواند برای نیروی حاکم سودآور باشد...اگر برنامه های جبهه ملی فراتر از اهداف شخصی پیگیری شود، احتمال آن می رود که به جز طیف مذکور عده دیگری هم از نیروهای سیاسی خواهان تقویت جناح اپوزیسیون دولت شوند و از گزینه جبهه ملی در انتخابات آینده استقبال نمایند.

 التهاب امنیتی
 التهاب امنیتی -اگرچه حکومت آقای کرزی از دوسال به این سو، به سرعت به سوی بی ثباتی پیش می رفت، حادثه هشتم ثور، این روند را تسریع کرد. بدون شک که بازیگران این صحنه ها به خوبی واقف بودند که بعد از یک چنین رسوایی امنیتی، ممکن است ظرفیت و توانایی باقی مانده حکومت، مثل بدنه کوهی عظیم سقوط خواهد کرد. این محاسبه اندک اندک علایم خود را آشکار کرده است.

 مسابقه برای مذاکره با طالبان
عبدالله حارث:...کرزی و جبهه ملی ، یکی برای بقای سیاسی  و دیگری برای رسیدن بر اریکه قدرت دولتی، در ‏تلاش اند تا این دو نیروی خشن و عاصی یعنی طالبان و حزب حکمتیار را بر محور منافع سیاسی خود مهار نمایند. اما سوال این است، که در پس این همه ‏قضایا چه واقعیتی نهفته است. این زد بند های سیاسی در عرصه ملی و بین المللی با کدام رشته تاب خورده و بنیاد واقعی ‏آن چه است؟

 خطوط اساسی سياست خارجی افغانستان اعلام گردید

 رشد فزاینده طالبانیزم؟!
بازسازی دوباره ماشین جنگی طالبان ، ضعف پلیس ملی و یخ بستن نیروهای خارجی در جنوب مایه نگرانی است،( اما تهدیدخطرناک تر دیگر که به صورت پیدا و پنهان جدیدا خودنمای می کند و باید در قبال آن نگران بود، رشد فزاینده طالبانیزم در کشور است! )

 هشت ثور و جایگاه آن در پروسهء جهاد مردم افغانستان
سیداکبر زیوری:...جهاد مردم افغانستان برای کسب آزادی، تأمین عدالت اجتماعی و تحکیم وحدت و مشارکت ملی را نمی توان به تغییر رژیم در ‏هشت ثور 1371 محدود نمود... مبارزاتی که در اول صرفا یک عکس العمل جامعهء سنتی بود با گذشت زمان و ‏غنامندی تجربیات مبارزاتی تبدیل به داعیهء مبارزهء آزادیبخش ملی- میهنی گردید که شعار عدالت اجتماعی نیز بر تارک آن می ‏درخشید...بعلت ناپختگی تئوریک و ماهیت تکامل یابندهء مفهوم جهاد به مثابهء مبارزات آزادیبخش و عدالت خواهانهء ملی بود که در ‏دوران دولت نوپای مجاهدین، گروه هایی که اصالتا در یک صف مبارزه یعنی در دستهء مجاهدین ملی گرا قرار داشتند، به ‏رویارویی با یکدیگر کشانده شدند و بدینگونه فرصت، نیرو و امکانات زیادی حیف و میل گردید

 حمایت کرزی از به تعویق افتادن غیرقانونی تاریخ انتخابات
خبرگزاری ققنوس:همایون حمید زاده، سخنگوی ریاست جمهوری: "در قانون ما گفته شده است که انتخابات زمانی برگزار گردد که مردم بتوانند شرکت وسیعی داشته باشند؛ بناً ما نمیتوانیم انتخابات را همان روزی برگزار نماییم که در قانون اساسی درج شده است"... هفته گذشته تعدادی از اعضای پارلمان، کمسیون مستقل انتخابات را متهم به نقض قانون اساسی نمودند و گفتند که به اساس قانون اساسی کشور؛ معیاد کاری رییس جمهور بتاریخ اول جوزا سال پنجم ریاست جمهوری وی اختتام مییابد.

 نظریه های �تأمین ثبات� وحل مناسبات تباری -4-
داکتر مهدی:.. با نتيجه ي كه احدي مي رسد ...تناقض به اوج مي رسد. اين تناقض ناشي از مميزه ي فاشيستي افكار احدي است...يك طرف برابري حقوقي و برابري فرصتها و طرف ديگر پذيرش هويت پشتوني كشور و دولت...استراتيژي مطروحه ي آقاي احدي، واقعيتهاي موجود افغانستان را ناديده ميگيرد... اين استراتيژي تبار محورانه نتوانسته حتا پشتونها را ‏آرام بسازد ... طالباني كه براي درهم كوبيدن «اقليتهاي سركش و اعاده ي مجدد عظمت ‏پشتون» آنهمه جانبازي كردند، اينك به روي قومگراترين تيم حاكم در افغانستان تيغ كشيده اند... با استراتيژي ‏آقاي احدي دوگونه مخالفت وجود دارد:‏

 خلیلزاد، مهره ی دل واپسی ‏
مهساطایع:...‏انتظارمی رفت جبهه ملی تحت ‏تأثیر القائات بیرونی و درونی، پای خویش را از حضوری مستقلانه در انتخابات ‏آینده پس نکشد...‏اگر صف بندی سیاسی و موضع گیری ها ‏روشن تر و شفاف تر نشود و همه چیز بستگی به اراده آقای خلیل زاد بگیرد، آن وقت است که دیگر تصمیم های خلق الساعه و واکنشی را ‏نمی توان به حساب مصلحت های ملی، بازی های دیپلماتیک و مانورهای سیاسی ‏گذاشت...‏

 آنسوی سکهء کاندیداتوری آقای کرزی
عبدالله حارث:... مردم افغانستان دیگر بر هر آدم تصادفی  رأی نخواهند داد ... جهان غرب هم خوب میداند که کرزی به اندازه یک توت سیاه  دستآورد ندارد و حمایت و پشتبانی از وی به قیمت ناکامی و شکست در مبارزه بر علیه تروزیزم خواهد بود... کرزی قویاً میداند در انتخابات بعدی اصلاً برنده نخواهد ‏بود. اما به تصور خودش میتواند رهبری افراطیون مذهبی و قومی (حزب اسلامی، شاخه ای از افغان ملت و بقایای طالبان)، را ‏بحیث اپوزیسیون دولت آینده بدوش گیرد

 رئیس جمهور باید مستقیماً از عملکرد جمعی حکومت اش پاسخگو باشد‏
رئیس جمهور باید مستقیماً از عملکرد جمعی حکومت اش  در برابر ملت پاسخگو باشد‏در هفتهء پاسخگویی حکومت، شخص رئیس جمهور بعنوان رئیس حکومت باید مستقیماً مسئولیت پاسخدهی ‏به ملت را برعهده می گرفت و در مورد نحوهء استفاده از صلاحیت های خود شخصاً با مردم سخن می گفت و به سوالات خبرنگاران پاسخ می داد. زیرا ایشان مسئولیت عام و تام ‏عملکرد حکومت را برعهده دارند.

 مردم سربازان سربی صفحه ‏شطرنج نیستند، آقای رییس ‏جمهور!
مهسا طایع: وقتی آقای کرزی اعلام می کند که برای دریافت ‏کلاه دیگری از نمد قدرت، آماده است، آیا فراموش ‏می کند که پشت سر این قدرت مردم هم باید ‏باشند؟ و اگر می پندارد که مردم را می تواند به صحنه ‏بکشاند، بر معیار کدام دستاورد، چنین خوابی ‏دیده است؟...و اگر تا به امروز ماند، البته آن را هم ‏باید به حساب جریانات خارجی بگذارد.‏.. این ها قضاوت در باره یک شخص نیست، بلکه بر ‏خورد با عملکرد هایست که بهترین و طلایی ترین ‏فرصت تاریخی را به قیمت سالیان عمر مردم و به ‏قیمت روحیه های درهم شکسته مردم، به هدر ‏داد...‏

 تلاش حکمتیار برای تعامل با امریکا و پیوستن به دولت کرزی
از آخرین مصاحبه آقای حکمتیار چنین بر می آید که او دولت آقای کرزی را مشروع و حضور نیروهای امریکا و ناتو را در افغانستان موجه می داند. از موضع اخیر جناب حکمتیار در این مصاحبه می توان این نتیجه را گرفت که راهی را که تا کنون استاد ربانی و گروه های مخالف طالبان و نیز شخص آقای کرزی پیموده اند، درست بوده است و حکمتیار صاحب در اشتباه قرار داشته است؛ اشتباهی که از مردم افغانستان قربانی گرفته و خسارت وارد کرده است.

 ديد گاه ها و نظريات در ارتباط آينده افغانستان
فوزیه کوفی:...افغانستان به يك رهبري جدي و مصمم نياز دارد. به يك رهبري كه داراي دورنما براي افغانستان باشد .  ما در افغانستان چيزي كه نداريم به اصطلاح خارجي ها دورنماي سياسي نداريم.... خودم طرفدار قوي بودن نظام رياستي نيستم،  به عقيده من باتوجه به وضعيت جغرافيائي، سياسي، قومي افغانستان، ما نياز داريم به آغاز گفتمان براي يك نظام غير متمركز...شايد فدرال نه، اما سيستم غير متمركز.

 دشمن واقعی
برگردان: عبدالله حارث- در حالیکه جنرال دن مک نل فرمانده ‏نظامی ناتو روی ازیاد قوت های ناتو در جنوب چانه زنی میکرد، اما فرماندهان پائین رتبه قوت های بین المللی موضوع دیگر را ‏مطرح نمودند: " اگر به صورت رک و پوست کنده صحبت کنیم، شکست دادن طالبان برای مان ‏هیچ گونه قابل تشویش نیست، و آنان به هیچ صورتی نمی توانند مارا در جنگ شکست دهند. اما چیزیکه کشور ( افغانستان) را به تباهی کشانیده است فساد اداری، کشت و زرع و  قاچاق مواد مخدر است. البته این مشکلات مربوط قوت ‏های ناتو  نمیشود، بلکه دولت افغانستان باید به آن برخورد جدی کند."‏

 رقص اشباح
مهسا طایع:... امسال مهم ترين مساله، مشکل ناامني است. ‏و اين بحران به دلايل متعدد نه تنها تخفيفي نمي يابد كه ‏تشديد هم خواهد شد ... با گذشت هر روز ‏شكاف ميان قدرت در سطوح مختلف آن همچنان رو به تزايد ‏است...  سال نو صحنه سياسي كشور در گير موضوعات انتخابات و ارائه ‏كانديد و تشكیل ائتلاف خواهد بود، اما  بايد ديد كه ‏چه كساني از تجربیات سال هاي اخير درس گرفته اند...

 از چاله به چاه:به بهانه انتخابات در پیش رو
احمد بهار چوپان:...مبارزات ضد استبداد همیشه سیاسی و عملی بوده ، نه مبارزه نظری . یعنی در حقیقت جو استبداد نظری ‏حاکم، به استبداد های سیاسی ختم شده است. ..استبداد نظری یعنی جواب همه ی پرسش ها را آماده داشتن و پرسیدن را گناه و شُبهه محسوب کردن و منقادان را ‏برتر از نقادان نشاندن...اگر مشروطه اول به خواسته هایش نرسید، گرفتار استبداد نظر مقامات عالیه وقت بود. اگر دهه دموکراسی به استبداد ‏خطرناکتری ختم شد، برای آنکه حزب دموکراتیک خودش قائل به استبداد نظری و گرفتار استبداد درونی بود. ‏اگر پیروزی" اخوانی ها " منجر به نابودی استبداد نگشت برای آنکه آنجا ‏جای برای تحقیق نیست و شما را به تقلید دعوت میکنند.

 نظریه های �تأمین ثبات� وحل مناسبات تباری -3-
دکتر مهدی:... ضعيف ترين بخش استدلالهاي انوارالحق احدي، همين بخش زبان است؛ مي بايست وي با انتباه از اين واقعيت ها به اين نتيجه مي رسيد: به فرض ‏اينكه پشتون بايد و بلامنازع حاكم افغانستان باشد،‌اما واقعيت فرهنگي، تاريخي و زمينه ي برتر «زبان بين الاقوامي ‏بودن زبان فارسي دري» را بايد اعتراف كرد.‏...  براي مراجع محضاً ‏ديپلوماتيك و غير محقق، ساكنان ولايات شرقي و جنوبي افغانستان بطور يكدست پشتون قلمداد مي شوند. چنانكه احدي ‏تعبير ده ولايت پشتون نشين را در مورد آنان به كار مي برد. در حاليكه به قول كاتب هزاره، غبار، اعتضادالسلطنه و ‏حبيبي ريشه هاي اقوامي چون صافي، گُربز، وردك، استانكزي، اچكزي، اساكزي، كاكر، ناصري، مشوانَي و چند تاي ‏ديگر به تيره هاي غير پشتوني مي رسد ...